Vakanüvis orucun tarihini yazdı: İnsanlık kadar eski…

Oruç… İnsanlık tarihi kadar eski

Vakanüvis

Mübarek Ramazan’a kavuştuk. Bugün, ilk günü. Oruç tutmak günümüzde en yaygın, baskın, tutarlı ve istikrarlı haliyle İslam dünyasında var olsa da kökeni İslamiyet’in çok öncesine dayanıyor.

Hak dinler çizgisinden bakıldığında oruç, ilk Peygamber Hz. Âdem ile başlayan bir ibadet. Asırlar içinde tevhit inancından uzaklaşıp birçok varlığa “yaratıcılık” atfedilen tahrif olmuş inançların içerik ve normlarında bile oruç hep var oldu.

İlk Ramazan orucu 624 yılındaydı

İslam âlimleri; oruç tutmanın ilk insan ve ilk peygamber olan Hz. Âdem’le başladığını, Kur’an-ı Kerim’deki, “Ey iman edenler! Oruç sizden önce gelip geçmiş ümmetlere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki korunursunuz.” (Bakara, 183) ayetine dayandırmaktalar. “Bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak” anlamına gelen Arapça “savm”ın Farsça karşılığı olan “rûze” kelimesinin Türkçeleşmiş şekli olan oruç – ve türevleri – Kur’an-ı Kerîm’de on üç yerde geçmekte, hadislerde ise çok sayıda yer almakta.

İslamiyet’teki oruç, Peygamber Efendimiz’in (sav) uygulamalarıyla başlamıştı. Resulullah, Medine’ye hicretinden itibaren Aşure Günü’nde, bir de her ay içerisinde değişik günlerde üç gün oruç tutmaktaydı.

Daha sonra orucun farz ibadet olduğunu bildiren ayetler nazil olmuştu. Hicret’in ikinci yılında, yani M. 624’ün ilk aylarında, Bedir Savaşı’ndan hemen sonra Müslümanların oruç tutma ibadeti başlamıştı.

Hicri 2’nci yılı Ramazan’ın 1’inci günü 26 Şubat 624’e denk gelmişti. Aynı yıl fıtr sadakası (fitre) yükümlülüğü de getirilmişti.

Hristiyanlık ve Yahudilik’teki “yemeli içmeli oruç”

Dinler kroniğinde de hak dinler çizgisinde yer alan bütün ümmetlerin inanç dünyasında orucun yer aldığına dair nakiller bulunuyor. Tevrat’ta Hz. Musa’nın, Yeni Ahit’te Hz. İsa ve havarilerin oruç tuttukları anlatılmaktaydı.

İlerleyen zaman içerisinde, bu dinlerin bozulmuş şeriatlarında da oruç türleri yine yer almış, hatta çeşitlenmiş ama aynı zamanda bazı oruçlar için “kolaylaştırıcı” kurallar da vazedilmişti.

Yahudilerin zaman zaman 25 saati bulan oruçları vardı. Yahudiler, topluca işledikleri suçlardan dolayı, Allah’ın kendilerine felaketler verdiğine inandıkları (Yom Kippur: Pişmanlık Günü) her dönemde uzun süreli oruçlar tutarlardı.

Hristiyanlık’ta ise kimi Kilise Babaları İnciller’e atıfla “40 gün oruç” vazetse de başka Kilise Babaları da “4 İncili 10 ile çarp, eder 40” hesabıyla dört gün oruç tutmanın kırk gün tutmaya denk olacağını ilan etmişti. Zaman içerisinde zaten müsamahalı olan adetler, son yıllarda ise iyice esnemiş durumda. Buna göre, sıvılar başlığı altında sınıflandırılan hemen her şey; su, limonata, soda, zencefilli gazoz, şarap, bira vb. oruçluyken de içilebilmekte. Yine son yıllarda kilise, öğlen yenilen tam bir öğünün yanı sıra birtakım atıştırmalara da izin vermekte.

Sabahları bir lokma ekmek veya krakerle birlikte biraz çay, kahve, çikolata veya benzeri içecekler serbest. Ayrıca “beyin eforu”yla hayatını kazananlar için de – muhasebeciler, gazeteciler, hukuk müşavirleri vb gibi – muafiyetler bulunuyor. Bu arada, Papa’nın izniyle dünyanın değişik yerlerindeki kardinaller de yöresel kimi izinler verebiliyor. Protestanlarda ise belli bir zaman diliminde belli gıdaları yasaklamanın ilahi değil beşeri bir emir olduğu, dolayısıyla da oruç tutmaya gerek olmadığı düşüncesi yaygın. Yine de kimi Protestan gruplar ile İngiltere’deki Anglikan kilisesi, Katoliklerinkine benzer oruçların bazılarını teşvik etmekte.

Çok tanrılı dinlerde ilk zamanlar sadece rahipler oruç tutardı

Antik çağlardan klasik devirlere kadar Çin, Mezopotamya, Avustralya, Hint, Sümer, Yunan, Roma, Maya, Aztek ve daha pek çok topluluğun çok tanrılı inançlarında perhiz / oruç vardı.

Bunların bazıları tıbbi amaçlarla olsa da önemli bir bölümü tanrı ve tanrıçalara tapınmanın ritüellerindendi.

Hinduizm, Budizm, Brahmanizm, Konfüçyüsçülük, Taoizm ve Zerdüştlükteki oruç ya kast sistemi ya da rahiplerin otoritesinden dolayı genelde dar bir gruba mahsustu. Ancak zamanla bu katı kurallar yumuşatılmış ve alt tabakalar da oruç tutabilmişti. Yezidilerde rahipler 80 gün oruç tutarken, halk ise altı gün tutmaktaydı. Bu inanışların çoğunda vejateryen oruçları vardı. Bu çok tanrılı dinlerin oruçları, birçok yeme içmeye izin veren kurallara sahipti.

Brahmanlar oruç tutarken, ikincil tanrı ve tanrıçalara Hint cevizi, bezelye, şeker ve süt gibi yiyecekler sunmaktaydılar. Çin dinlerinde yaygın olan atalara tapınma seansları için de oruç tutulmaktaydı. Hinduizm ile İslamiyet’i telif iddiasıyla XV. yy’da ortaya çıkan Sihizm ise oruca karşıydı. Bir Sih gurusu, “Ben ne Hindular gibi oruç tutarım ne de Müslümanlar gibi Ramazan ayını ihya ederim.” demişti.

Hipokrat, Eflatun, Aristo, Pisagor, Twain, Tolstoy: “Oruç iyidir”

İnsanlık tarihinde iz bırakan çok sayıda isim, oruçtan övgüyle bahsetmekteydi. Antik Yunan’ın tıptaki en önemli şahsiyetlerinden biri Hipokrat, “Hastayken yemek yemek, hastalığını doyurmaktır. Oruç tut.” demişti. Eflatun ve Aristo da “içerideki hekim” dedikleri orucu tavsiye eden isimlerdi. Yunan yazar Plutarch ise “İlaçların en iyisi oruç tutmaktır.” diyordu. Pisagor da Mısır’da gördüğünü söylediği orucu antik Yunan’a getirmişti.

“Mark Twain” olarak bilinen Amerikalı yazar Samuel Clemens, yakın zamanlardaki oruç savunucularından birisiydi. Twain, “Biraz açlık, en iyi ilaç ve doktorların yapabileceğinden çok daha fazlasını yapabilir.” demişti.

Rus yazar Leo Tolstoy da “Oruç, nefsi kontrol etme erdemine ulaşmanın ilk adımıdır.” diye yazmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Kurucu Babalarından Benjamin Franklin ise bir keresinde şöyle demişti: “İlaçların en iyisi dinlenmek ve oruç tutmaktır.”

Dr. Haas: “Oruç, Batı diyetindeki eksik halka”

Doksanlı yıllardan itibaren kitapları yüz binlerce satan Dr. Elson Haas, “Bütünleştirici Aile Hekimliği” kitabında, “Orucun Batı diyetindeki ‘eksik halka’ olduğuna inanıyorum.” diye yazmıştı. Almanya’daki Buchinger Kliniği de katılıcımalarına dağıttığı oruç programı kitapçığında, “Orucu, tıbbın ötesindeki kadim değerler hiyerarşisinde işgal ettiği yere geri getirmeliyiz.” tavsiyesi yer almakta.

  • Ali İhsan Yitik, “Oruç” Maddesi, TDV İslam Ansiklopedisi
  • Dr. Talha Fortacı, “Katolik ve Protestan Kiliselerinde Oruç”, Dergi Abant, 11/2023
  • “Sağlık ve Refah İçin Oruç Tutmanın Ünlü Destekçileri”, Trickle

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
mrbahis
pendik escort
aresbet
şutbet
kalebet
supertotobet
betpas
restbet
onwin
lordbahis
ligobet
kolaybet
betpark
betmatik
oslobet
milosbet
masterbetting
matadorbet
maksibet
oslobet
xslot
tarafbet
betgaranti Giriş
Pendik escort
veslot
betturkey
betovis
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
mostbet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
limanbet
markajbet
matadorbet
meritking
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
instagram beğeni satın al
instagram takipçi satın al
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
betist
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betonred
bahisal
bahiscom
betturkey